Shillong: 1. Ka jingsngewthuh bakla ia ka “10,000 litar ka um”
KA JINGKAM: ” Ban pynmih 1 litar ka ethanol donkam 10,000 litar ka um” – KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ki nongrep ki rep ia u khaw bad u kew namar ka MSP bad ka jingthied ba la pynthikna da ka FCI na ka bynta ka jingpynbiang bam — ym namar ka jingdawa ethanol. Tang ia u khaw uba la tam, uba la ai jingmynjur da ka DFPD hadien ba la pyndep ia ki jingdonkam jong ka jingpynbiang bam ha ka ri, la pynkylla sha ka ethanol. Ban ong ba yn shim lut baroh ka um kaba donkam na ka bynta ka kam rep bad pyndonkam ha ka jingpynmih ethanol ka long kaba bakla.
• Ka jingpyndonkam um ha ka jaka shna ethanol: tang 3–5 litar ka um ba la pynkhreh ha ka shi litar ka ethanol.
• Ki karkhana treikam kiba mynta ki pyndonkam da ka teknoloji Zero Liquid Discharge (ZLD) ban pyndonkam biang ia ka um.
• U riewhadem — mynta palat 40% na ka jingpynbiang EBP ethanol —donkam ban ai um tang ha ka ~29% ka jaka rep bad u pynmih 360–400 litar ka ethanol na ka shi ton.
• Ka MSP jong u riewhadem ka la kiew na ka ~T. 1,300/qtl shiphew snem mynshwa sha ka ~T. 2,400/qtl, kaba ai jingmyntoi ia ki nongrep ban kynriah noh na u khaw uba donkam bun ka um.
2. Ka jingsngewthuh bakla ia ka “Ka sienjam bym pat pyrshang”
KA JINGKAM: “Ka E20 ka dei ka jingpyrshang kaba don jingma kaba ka India ka pyrshang ha ki nongshong shnong jong ka” — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ka ethanol ka la ai bor ia ki kali la palat shispah snem. U Henry Ford u la khot ia ka “ka umphniang jong ka lawei” — ka Model T jong ka snem 1908 ka lah ban iaid da ka ethanol kaba khuid, ka gasoline, umphniang sharak lane kano kano ka jingkhleh lang.
• USA: Ka E10 kadei ka umphniang ba la buh; Ka E15 ka nang kiew da ka jingkyrshan jong ka Sorkar US; da ki million tylli ki Kali Flex Fuel ki iaid haduh E85.
• Ka Brazil: ka pyndonkam ia ka E27 mynta ka sngi bad ka la rai ban kyntiew ia ka sha kumba 35%. Palat 80% na ki kali kit nongleit nongwan kiba thymmai ki dei ki kali Flex Fuel.
• Ka Canada, Thailand, Japan (E10) bad katto katne ki ri Europe ki la pdiang ia ka jingkhleh ethanol.
Ka prokram E20 jong ka India ka ïahap bad ki rukom treikam ba bha tam jong ka pyrthei — ym ka jingiaid lait noh na ka.
3. Ka jingsngewthuh bakla ia ka “jinghiar kaba jur ha ka jingiaid jngai ki kali”
KA JINGKAM: “”Ka E20 ka pynlong ia ka jinghiar kaba jur ha ka jingiaid jngai jong ki kali” — KABA IALAM BAKLA
KI JINGSHISHA:
Ki jingpyrshang ba bniah ba la ialam da ka ARAI (bad ka IOCL, IIP-Dehradun bad ka SIAM) ka iaid 40,000 km ha ki kali bad 20,000 km ha ki kali ar shaka bad kim shym la pyni ia kano kano ka jingktah kaba sniew. Kano kano ka jinghiar jong ka jingtreikam kaba la iohi ka long tang kaba rit.
Ka jingiaid jngai ki kali ka shong ha ki daw kiba bun nalor ka jait umphniang: ki rukom niah kali, ka jingsumar (jingkylliang umphniang, ki air filter), ka jingbun lyer ha ka shaka bad jingpynbeit, bad katna ka kit ia ka lyer pynkhriat.
Ka octane kaba heh jong ka Ethanol (~108.5 RON pyrshah ïa ka 84.4 jong ka petrol) kamut ba ki kali ba la pynkylla na ka bynta ka E20 ki ai ïa ka jingpynstet kaba kham bha bad ka jingiaid kaba kham bha — kaba kongsan ha ka jingniah kali ha sor. Ka jingdonkam ia ka jingkhluid kaba kham heh shuwa ba kan kylla tdem ka pynpjah ia ka intake, kaba kyntiew ia ka jingkhleh jong ka lyer bad ka umphniang bad ka jingseisoh.
4. Ka jingsngewthuh bakla “Ka ktah bad pynsarang ia ka enjin”
KA JINGKAM: “”Ka E20 ka pynsniew bad pynsarang ia ki bynta jong ka enjin” — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ka Sorkar ka la bynshet ha ka ARAI ha u Nailur 2014 da ka jingwad bniah kaba kyrpang halor ka jingiadei jong ki tiar bad ka jingpynmih tdem bad ka E20, kaba la pynlong bad ka IOCL, IIP-Dehradun bad ka SIAM. Ki jinglap:
• Ym don jingeh ha ka jinglah ban niah ia ka kali, jinglah ban sdang, ka jingïahap bad ka nar ne ka jingïahap bad ka plastic.
• Tang ha ki katto katne ki kali kiba la rim, katto katne ki bynta ba dei da ka jri bad ki gasket ki lah ban donkam ban bujli kham kloi — kam tam ia kane.
• Ka jingpynmih ia ka Carbon monoxide ka la hiar ~50% ha ki kali ar shaka bad ~30% ha ki kali saw shaka; ki hydrocarbon ki bym pat thang ki la hiar ~20% haba ianujor bad ka petrol.
Kano kano ka sienjam ha ki por ban wan kaba palat ia ka E20 kan jia tang hadien ka jingtest bad jingpynshisha kaba bniah ia ka ARAI ha kylleng ki jait kali, da kaba iamir jingmut bad ki nongshna kali.
5. Ka Jingsngewthuh bakla “Yn duh noh ka Insurance bad ka Warranty”
KA JINGKAM: “Ki kompeni insurance bad ki nongshna kali kin kyntait ia ki jingkam lada phi pyndonkam ia ka E20″ — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ki kompeni insurance bad ki OEM ki la pynshai ba ka jingpyndonkam ia ka umphniang E20 kam don jingktah ei ei ia ka jing treikam jong ka insurance ne ka jingpynthikna jong ki kali ha India.
Ka SIAM, haba kren na ka bynta ka karkhana shna kali jong ka ri India baroh kawei, ka la pynpaw shai ba ka jingïada warranty kan dang ïai bteng na ka bynta ki kali kiba iaid da ka umphniang E20 kiba ïahap bad ki jingdonkam.
Ka PIB Fact Check ka la pynthikna ïa kane ka jingtip ba ialam bakla kum ka bym shisha lyngba ka post jong ka ha ka X ha ka 16.06.2026.
6. Ka jingsngewthuh bakla “Ki dkhiew bad ki ngap ha ki bynta ba theh Umphniang”
KA JINGKAM: ” Ka jaka buh umphniang ha ka kali ka khring ia ki dkhiew bad ki ngap namar ba ka E20 ka don ka shini” — YM DONKAM KA JINGPYNBNA
KI JINGSHISHA:
Ka BPCL ka la bishar bniah ia kine ki jingkam ba la saphriang. Ka science ka long kaba shai:
• Ia ka ethanol kaba lah ban pyndonkam kum ka umphniang la pynmih lyngba ka jingpdem bad jingpynkhuid kaba pynduh ia ki shini kiba sahkut ha ka umphniang kaba mih khatduh.
• Ka umphniang ethanol ka don ia ki dawai, kiba lah ban iada na ki khniang.
• Hadien ba la khleh lang, ka jingsma ba jur jong ka petrol ka pynjah lut ia kano kano ka jingsma ethanol.
• Ka petrol ba la khleh lang bad ka ethanol ka pynmih kham duna ka lyer umphniang haba ianujor bad ka umphniang ba ju pyndonkam man ka por.
Ym don ka jingkhring kaba lah ban ithuh ha ka umphniang E20. Ki jingkam kim don nongrim katkum ka jingstad saian. (Ka jingpynshai jong ka BPCL ha ka X, 17.06.2026.)
7. Ka jingsngewthuh bakla ka “Sorkar ka khot ia ka E20 kum ka jingpyrshang ha ka iingbishar”
KA JINGKAM: ” Ka Sorkar ka la iathuh ha ka ïingbishar Supreme Court ba ka E20 ka dei ka jingpyrshang ban bishar bniah ha u snem ban wan” — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ka jingbishar jong ka Supreme Court kam shym la ktah satia ia ka jingbha jong ka Prokram EBP. Ka mat kaba iadei bad ka jingbatai ia ki kyndon jingiateh na ka bynta ka jingthied ia ka ethanol da ki OMC na ki karkhana shna ethanol ba la pynkhreh kyrpang — ka rukom mang man la u snem bad ka kyndon ‘jingpyrshang kaba bha tam’.
Ka Office jong u Attorney General for India ka la pynmih ia ka jingpynshai kaba bniah ha ka 30.06.2026, da kaba ong da ki kyntien kiba shai ba kano kano ka jingai jingmut ba ka Sorkar ka la batai ia ka E20 kum ka “jingpyrshang” hakhmat ka iingbishar ka long kaba bakla bad kam pyni ia ki jingai jingmut ba la ai na ka bynta ka Union of India. Ka office jong u AGI ka la maham ruh ia ki lad pathai khubor ba kin ai ia ki khubor kiba shai shaphang ki kam kiba iadei bad ka iingbishar.
8. Ka jingsngewthuh bakla “Ka Um ha ki Tank Umphniang”
KA JINGKAM: “Ka E20 ka pynlong ia ka um ban rung sha ki tank umphniang jong ki kali” — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Kumba la pynshai da u kyrwoh jong ka MoP&NG ha ka 23.06.2026: ka jingrung jong ka um ha ka tank umphniang kam long kaba bha na ka bynta kano kano ka umphniang — ba la khleh lang da ka ethanol ne da kumwei pat.
• Ki kali kiba mynta ki don ki jingpynwandur bad ki lad jingïada ban khanglad ïa ka jingrung ka um ha ki tank umphniang.
• Ki jaka buh umphniang ba don hapoh khyndew ha ki jaka die umphniang ki don baroh ki tiar iada kiba donkam — ki silica gel trap, ki gasket, ki sealant — ban khanglad ia ka jingrung ka um sha ki tank petrolg/diesel.
9. Ki Video thok “Khleh ka um pai ha ka Petrol”
KA JINGKAM: “Ki video kiba la saphriang ki pyni ia ka um pai ba la khleh beit beit bad ka petrol, bad ka petrol ka ‘mih noh lakajong’ — KA BYM SHISHA
KI JINGSHISHA:
Ka MoP&NG ka la kren shai ba kine ki jingkam ki long kiba ialam bakla bad ki bym don nongrim. Ia ka ethanol ba pyndonkam na ka bynta ban khleh lang bad ka umphniang la pynmih lyngba ki rukom treikam ba la pynskhem ha ki karkhana bad ka iahap bad ki kyndon ba pyrkhing bha kiba iadei bad ka jingbha shwa ban khleh.
Ki video kiba pyni ia ka petrol “kaba mih noh lakajong” ki dei kiba thok — la thmu ban pynsaphriang ia ka jingbym shisha. Ka petrol ba la khleh lang bad ka ethanol kam ju iakhlad lada kam don ka jingkhuid kaba palat.
10. Ka Jingsngewthuh bakla “Ki karkhana shna Ethanol ki buh jingma ia ki nongrep & ia ka mariang”
KA JINGKAM: ” Ki karkhana shna Ethanol ki pynduna ia ka um hapoh khyndew, ki pynjaboh, bad ki buh jingma ia ka rep ka riang” — KA JINGSHISHA KALONG DA KHONGPONG
KI JINGSHISHA:
Ki karkhana shna ethanol kiba mynta ki donkam ia ka jingioh jingbit ba iadei bad ka mariang na ka MoEF&CC, ki dei ban bud ia ki kyndon jong ka um hapoh khyndew, ki dei ban pyntreikam ia ki lad Zero Liquid Discharge, bad ki dei ban treikam da ka bording kaba ioh na ka biomass. Ka carbon jong ka ethanol ka long biogenic — ym don ka jingkiew ha ka jingpynmih carbon ha u pipe ma mih ka lyer na ka kali.
Bad ka rekod jong ka Prokram EBP na ka bynta ki nongrep bad ka ri (ESY 2014-15 haduh Jymmang 2026):
• Ka jingpynlang ia ka pisa kaba leit shabar ka ri ka la tam ia ka T. 1.90 lak klur.
• Ka jingsiew kaba stet palat ia ka T. 1.60 lak klur sha ki nongrep
• Ka jingpynmih CO₂ ka la pynduna kumba 930 lak metrik ton
• Ka jingwan bujli ia ka umphniang bym pat pynkhuid kaba palat 310 lak metrik ton.
Ka jingkhleh Ethanol ka la kiew na ka jingduna kaba 1.5% ha u snem 2013-14 (38 klur litar) sha ka 20% ha u Nohprah 2025 — la lah ban pyndep shwa ka por ba la buh — da kaba la thmu ban thied palat ia ka 1,200 klur litar ha ka ESY 2025-26 bad ka bor ban buh kan long 2000 klur litre.
Ki Tyllong
• MoP&NG PIB Release dated 12.08.2025 (PRID 2155558).
• PIB Fact-Check post on X dated 16.06.2026.
• BPCL post on X dated 17.06.2026 (ants/bees claim).
• MoP&NG PIB Release dated 23.06.2026 (misleading claims and old images).
• PIB Release dated 30.06.2026 (clarification on Supreme Court proceedings in BPCL’s SLP on ethanol allocation).