Babu Kular Khongjirem.
Katba ngi ki paidbah ba bun ba lang ngi nang khmih lynti ba kito ki nongialam kiba bat ia ka bor synshar ha KHADC(EC ba synshar ha KHADC)) kin ialam noh ia ki paidbah ban ker kut ia ka Ing sorkar ba heh(Main Secretariat) kumba ki la dep pynbna man la ki jingialang paidbah(every public meeting), kyndit kyndit pynban ki paidbah bad ki khun ki hajar ka Hima Sohra ki la ia kiew lang pynban khrui rui-rui ban ker kut kylla pynban ia ka KHADC ban dawa ia la ka Hok ka la Riti ban pynioh biang bad pynskhem noh ia u Syiem uba ki la thung bad pyndep lut ia ka rukom leh niam leh rukom shwa ba un shimti ia ka khet Syiem ba pura katkum ka riti ka dustur,ka niam ka rukom kiba ki la leh ha kane ka juk mynta bad kaba kim ju leh shuh mynta la kumba shi pateng ne ar pateng bynriew ei ei mynta.
Namar ba ka la nangjan nangjan ka MP Bye Elekshon na Shillong seat, lada kum kynthah eh, ka lah ban ktah ia ka burom ka ijot jong ki nongialam ne ka party ba ki don(la ka dei kano kano party kampher).Yn Nai da ia tai bniah ruh (deep analysis) ia ki daw balei u Dy.Chief Minister(Jaintia Hills) u la kop lypa ba ka party NPP ka la ioh lypa 60 haduh 70 percent ki vote na ki 7 tylli ki Assembly Constituency na Jaintia Hills ha kane ka MP Bye Elekshon kaban sa long shen na Shillong parliamentary Constituency.Kata ka mut,kiwei kiwei ki party kum ka VPP,Congress, BJP ne UDP,etc kin lah ban ia ioh ban ia sam sa tang kumba 40 ne 30 percent ki vote na Jaintia Hills.Katei ka jingkren utei u Dy Chief Minister(Jaintia Hills) ka la mih hadien ba u la shah niew bein ha uwei u nongialam rangbah jong kawei ka party ba katto katne ki MLA na Jaintia Hills ki dang dei tang kum ki khynnah rit(wat la ki long Minister) bad ba donkam ban hikai skul biang ia ki. Yn Nai ia tai ruh kaei pat kaban ktah ia ki paidbah ha ri Khasi na ka daw jong ka kam Syiem ka Hima Sohra.Ki paidbah bastad ki kham stad bha ban bishar hi da lade ia lade shi met shi met ia kaba dei ne kaba lait,kaba hok ne kaba pap, tangba,ka Hok bad ka jingshisha hi kan ieng ha ka kut( right will prevail in the end).
Hynrei,tang khyndiat tiak, shu kwah ban ia pyni lem,bad kata kalong ba kane ka EC ha KHADC kam kwah da lei lei ruh em ban pynskhem ne ai sanad ia une u Syiem ba la pynkup bor da ki khun ki hajar jong ka Hima Sohra kumba paw lyngba ki lad pathai khubor,hynrei ki kwah ban pynialeh da ka Elekshon namar ba dang don sa uwei pat na ka jait Syiem Sohra uba kwah ban long Syiem ha ka Hima Sohra bad uba shong ba sah myntra sha Mairang.Katto katne ki Ba Khraw ne katto katne na ‘riew Rangbah ka thain Sohra ki la ia phla shai kdar ha ki lad pathai khubor ba uta uwei pat uba kwah long Syiem( u lah ban long u kandidiet Syiem jong ka EC), um shong satia ha shnong Sohra hynrei uba la shong la sah sha shnong Mairang.Tip u don dang don vote(EPIC) ne em ha Sohra.Lada um don EPIC (vote) ha shnong Sohra,um lah ruh ban thep vote ha Hima Sohra.Bad lada um ioh thep vote(voter) um don hok hi ruh(not eligible) ban long u kandidiet Syiem ha Hima Sohra.Tang kiba dei hok ki nongthep vote(voters) ki lah ban ia leh(contest) ia ka election ha kata ka jaka,ka raid ne ka Hima.Lada kim don vote,kim lah satia ban iakhun na kata ka raid ne ka Hima(lada ki pynlong elekshon) namar baroh ki khmat shynrang ka hiima Sohra(kumba long lem ki hima,ki raid bad Ilaka baroh) kidei ban jied ia u Syiem jong ki da ka ballot(ym dei da u bullet).
Ka jingkyntu ia ka EC ka KHADC kalong ba ka dei ban pynsted noh wut wut ia kata ka jingpynkhreh ia kata ka jingkwah pynialeh elekshon jongki khnang ba ki paidbah ba bun balang kin ia shai noh mano ba jop bad mano ba liem ha kata ka Thma(election). Ki nongialam jong ka Hima Sohra ruh ki la dei ban pynkhreh bha jai ioh ki shah pynliem ei ha uta u Syiem uban wan iakhun naduh shnong Mairang(na ka Hima ba donnam u Tirot Sing Syiem).Lada pynslem ia kane,ka lah ban ktah pynban shi kat dei eh ia ka bye elekshon MP kaban sa long shen na Shillong seat ym tang na ri Jaintia hynrei sa sha u Khasi u Pnar,u Bhoi ne u War,uba dei u paid Khasi ba iar.
Ka Thma hapdeng ka KHADC bad ka Hima Sohra


