{"id":1947,"date":"2023-09-26T18:04:40","date_gmt":"2023-09-26T18:04:40","guid":{"rendered":"https:\/\/unongaiktien.com\/?p=1947"},"modified":"2023-09-26T18:04:40","modified_gmt":"2023-09-26T18:04:40","slug":"ki-poiwir-ki-la-dang-ioh-bshuh-khlieh-ha-ki-shnong-jong-ngi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/2023\/09\/26\/ki-poiwir-ki-la-dang-ioh-bshuh-khlieh-ha-ki-shnong-jong-ngi\/","title":{"rendered":"Ki Poiwir ki la dang \u00efoh bshuh khlieh ha ki shnong jong ngi"},"content":{"rendered":"<p>Da I Bahbah Purningstar Shabong<br \/>\nKa long shisha kaba ima haduh katta katta \u00efa ka Jaitbynriew jong ngi, ha kaba ka umsaw ka wan ban tuid hin-pa-hin. Kane ka umsaw kam wan tyllep hak-dak, hynrei ka wan hin-ly-hin, jai-pa-jai bad kumba ka long mynta, kane ka umsaw ka la pur sha kiba bun bah ki bynta bad kyndong kynshrot ha poh ka Ri Khasi Jaintia baieid jong ngi.<br \/>\nKa long kaba shisha ba ka jaitbynriew jong ngi la duh noh \u00efa kiba bun ki jaka, kynthup \u00efa ka sor Shillong bad \u00efa baroh ki jaka sha ki thai\u00f1 khappud baroh sawdong bad kiwei kiwei pat ki jaka.<br \/>\nKi bar jylla haba ki wan shane, kim shym la wan da kano kano ka lynti, hynrei ki wan tang da kaba ki wan kha\u00efi, wan tyrwa tiar bad ki rung sha manla ki kyndong kynshrot jong ka Ri Khasi Jaintia jong ngi. Kine ki bar jylla, kat kum ka jing \u00efoh bat jong ngi na ka por sha ka por bad kat kum ka jingtip ba thikna, ki dei kiba wan na ka Ri Bangladesh bad kiba rung lyngba ka jylla Utter Pradesh. Ha Utter Pradesh ki siew pisa tang 1500 ne 2000 tyngka ban \u00efoh \u00efa u Aadhar Card ban \u00efoh long nong India bad nangne ki sa krih sawdong ka Ri India khamtam sha ka jylla khlem pud, jylla laitlan kum ka jong ngi. Kumta kiba bun kiba ngi \u00efoh bat ki don tang ka Aadhar kaba pyni ba ki dei na ka jylla Utter Pradesh bad ym dei tang kata, ki bun ruh kiba wan lyngba ka jylla Assam ha kaba kine ki briew kim don satia wat \u00efa ka EPIC bad kiwei kiwei ki kot ba donkam ban pynshisha ba ki dei ki nong India.<br \/>\nHaba ki wan shane, kim don kam don jam, ki sdang da kaba shu leit tyrwa tiar kylleng sawdong lyngba ki Agent kiba pyn\u00efaid \u00efa kine ki briew. Kine ki briew tang ban im ja kpoh, kim salia ban hap ban shah shitom ban leit shang kylleng sawdong sha ki kyndong kynshrot tang ban im. Ynda ki la im, kila \u00efoh jaka sah, \u00efoh \u00efng wai, ki la leh shitom ban shong lok \u00efa ki thei Khasi, ne para dkhar bad kumta ki sa \u00efoh ban longtrai ha kane ka jylla jong ngi bad ban pynheh \u00efa ka kha\u00efi pateng jong ki. Kine ki poiwir, ynda kila skhem ki sa kylla long malik bad pyndonkam da ki thei bad ki rang Khasi ban pyn\u00efaid \u00efew bad pynkiew \u00efa ka business jong ki da kaba shu pynim bai commission.<br \/>\nKaba kham i saitmet eh ban shem ka long ba dei ki Khasi jong ngi hi kiba kyrshan borbah met bad mynsiem \u00efa kine ki poiwir bad \u00efa ki agent jong ki kiba mih paw ha ka dur jong ki para doh para snam. Ka jingkyrshan borbah jong ki ka long da kaba ki kyrshan \u00efa ka business jong kine ki poiwir, da kaba ki thied jingthied beit na kine ki poiwir. Kaba kham i pangmet shuh shuh ka long ba lada ki kynhun Sengbhalang ki mih ban beh, ban khynra, dei ki Khasi jong ngi hi kiba \u00efada \u00efa kine ki poiwir. Ha kiba bun ki khep, hap \u00efa nia hap \u00efa sniew para Khasi tang na ka bynta ki poiwir namar haba pyrshang ban beh \u00efa ki, dei ki para Khasi kiba \u00efada doh\u00efap dohim \u00efa kito ki poiwir.<br \/>\nKumba la kdew sha khmat, ba ngi la duhnoh \u00efa ka sor Shillong, imat kam slem shuh ba ngin sa duh noh \u00efa ki jaka khap sor ruh. Ban peit ha ki thai\u00f1 Upper Shillong, Mylliem, Mylliemlum, Mawkriah, Mawngap, Marbisu, Mawphlang, Lairkor bad kiwei kiwei pat ki jaka, kine ki poiwir ki la \u00efoh \u00efaid sahuh bha. Bun ruh kila \u00efoh seng dukan, bun ruh kila \u00efoh shong lok \u00efa ki thei Khasi, \u00efoh sah \u00efnggwai bad bun ruh kila \u00efoh shong shnong syndon.<br \/>\nKine ki poiwir, haba ki wan rung kyrthlep shane, ki \u00efarap para ma ki. Kata ka mut, haba \u00efoh lad uwei, tang katno un sa wan \u00efalam sa \u00efa kiwei pat ban seng dukan, ban wan trei bad kumta ter ter. Ym dei tang kata, haba u poiwir ula \u00efohlad ban shong lok \u00efa ki thei Khasi, u wan \u00efalam shuh shuh shibun ki rang poiwir ban pyn \u00efa ithuh ithaw \u00efa ki thei Khasi bad kita ki poiwir, ban pynjuh pynjan bad \u00efohlad ba kin \u00efa poikha. Da kaba leh kumne, kine ki poiwir, ki \u00efa kyrshan iwei \u00efa iwei bad haba ki \u00efa leh kumne ki \u00efoh \u00efa ka jing shngai\u00f1 ba pura namar ba ki la \u00efa bun paid. Haba ki \u00efa bun paid, ki dang wanrah shuh shuh \u00efala ki para poiwir ban wan shong wan sah shane bad kumta ter ter.<br \/>\nWatla halor kane ka buit sianti kaba shyrkhei jong ki poiwir, hynrei ki Dorbar Shnong, Dorbar Raid bad Dorbar Hima jong ngi pat ki dang \u00efa shad kmen ha i bai commission, bai NOC kiba \u00efoh na kine ki poiwir. Ym dei tang kata, lehse ki lah ban don ruh wat ki kynhun Sengbhalang kiba im bai sngi, bai commission na kine ki poiwir ba sa jyllei bad sa shlur ki poiwir haduh katne katne. Kane ka jingkmen tohhoh halor ka \u00efohei, kwah bam suk ka la syngit sbiak da u tyllai phasi \u00efa ka jaitbynriew jong ngi namar katba ki dang bun, kata ka jing ring syngit ka dang jur bad ynda kiba bun leilei, ka la ring syngit syndon sbak haduh ban da \u00efap ang syndon ka jaitbynriew jong ngi. Kata ka mut, ka jaitbynriew jong ngi kan duh noh \u00efa ka khyndew ka shyiap, ka jinglongtrai bad ha kum kata ka por ngin shah beh noh na kane ka Ri baieid jong ngi kumba long kiwei kiwei ki jaitbynriew rit paid ka pyrthei.<br \/>\nWat kmen tohhoh ba phi don ka spah kyrhai, wat kmen tohhoh ba phi don ka khyndew ka shyiap byllai bad wat kmen tohhoh ba phi don ka Autonomous District Council ka ban \u00efada \u00efa phi ne \u00efa ka khyndew ka shyiap jong phi. Ynda la syngit khait u thyllai phasi \u00efa u ryndang, ki tei ki jingdon baroh kin sa jah lut khoit. Balei nga ong kumta! Ka daw ka long ynda la bun paid ma ki, kin sa sei shibun ki nongthaw ai\u00f1 na ka jaitbynriew jong ki ne kin sa dawa na ka Sorkar India ban pynduh noh \u00efa ka Riti bat khyndew bat shyiap ha ka jylla jong ngi bad ban pynduh noh \u00efa ka District Council. Ha kum kata ka por, ka Sorkar India kan sa pynduh pyndam noh \u00efa ka District Council bad kan pynbna ba baroh ki jaka ba lait yn shimti noh da ka sorkar na ka bynta ban ai jaka sah sha ki briew ki bym don jaka ban shong ban sah. Dur ka banshot! Ha kum kata ka por, ka spah kaba phi don, ka jaka kaba phi don kan shu long tang ka jingkynmaw bad kan long ka jing \u00efam briew kaba shyrkhei kaba ym don jingmap shuh ha khmat u briew u Blei namarba la jemdaw, la jem rngiew bad la shah takor na ka jingkmen tohhoh ha ka \u00efohei. Kynmaw para ban pynduh \u00efa kitei ba la kdew baroh kam dei kaba eh, ka long kaba suk palat ha kaba tang shi khulom lah pliah bad lah madan lut phar.<br \/>\nHaba jia ha u tei u pud, wat ong nga stad ai\u00f1, wat ong ngan khih! U Kuli bad u tyllai phasi ki lah pynap lypa, tang shu khih ka jingim lah kut. Tang shu khih, lah buh da ka shynshar President bad hangta ngin sa \u00efohi \u00efa ka dur shet kylla lajong ha kaba ki bor internet yn sa khang lut ha kaba ka jingim kan dap ha ka jingdum ba ngiw-ngiw bad ha kata ka por phin trud naei naei ruh phim \u00efoh shuh. Wat kop ban ong ba ka don kata ka United Nation, wat kop ban ong ba ka don kata ka Human Right Commission, to tip ba ha ka Ri shynshar paidbah uba bun paid u shim \u00efa ka Rai ha kaba ha kum kata ka por \u00efa ka ban kylla hadien ym lah ban tip.<br \/>\nLa mih shibun ki riew ieid ri, ki riew \u00efohi jngai kiba pyrta bad kiba Kyrsiew thiah \u00efa ka jaitbynriew, hynrei watla katta ruh, ki Khasi ki dang shad kmen ha ka \u00efohei, \u00efoh tat dor, \u00efoh bhah lang na ki poiwir bad poihap. Na kata ka daw, ka Ri jong ngi ka la dang ngam dang ngam manla ka second bad u tyllai u dang syngit suki pa suki \u00efa ka jaitbynriew jong ngi.<br \/>\nLada don kiba beh dkhar, mih ki thei bad ki rang Khasi da kaba ong \u201cAni \u00efa u bapli!\u201d, uba don mynsiem kumjuh, uba dei u jingthaw u Blei, u para briew bad kumta ter ter. Kane ka jingkren riew Blei, ka jingkren tip briew ka dei ka jingkren ki Ingkhong shalangmat ha kaba ki klet ba u Blei ula buh hala ka jong ka jong ka khyndew ka shyiap \u00efa kawei pa kawei ka jaitbynriew. Ma ngi ngi donhok ban im, ban shong ban sah ha kane ka Ri u Hyn\u00f1iewtrep, kiwei ki jaitbynriew ruh ki don hok sha ka jaka jong ki hi, ym dei ba kin wan leh trai ha ka Ri jong ngi.<br \/>\nDon lei wat ki kynhun niam, ki sngew ieit \u00efa ki poiwir ki poihap ba sngew para ba ngeit. Hynrei kane ruh ka dei ka jingma kaba khraw namar ha kaba khatduh u briew u lah ban kylla na kawei ka niam sha kawei pat ka niam, hynrei ka eh ban kylla \u00efa ka jaitbynriew. Kaba mut, mynta u lah ban dei u para ba ngeit, uba \u00efa im lang, \u00efa hikai niam lang, uba phi la kdup la piam, la ai jaka shong jaka sah. Kynmaw ha kawei ka sngi un kylla sha kawei pat ka jing ngeit bad ka jaitbynriew kan neh ka jong u. une hi un dei u thlen u ban bam \u00efa phi ha ka akher ka sngi.<br \/>\nNamarkata, ko ki paidbah nong shnong shnong ka Ri Khasi Jaintia baieid jong ngi, ki khun ki ksiew u Hyn\u0148iewskum u Hyn\u00f1iewtrep, ki paid Khasi ba \u00efar, ki para Ri, ki Rangbah Shnong, ki Lyngdoh Raid bad ki Syiem. Hato phi dang \u00efa \u00efohthiah lyngngai! Hato ngi biej tasngeng haduh katno kei\u00f1 ba ym \u00efohi \u00efa kane ka umsaw kaba wan tuid hin-ly-hin sha kane ka Ri jong ngi! Hato ngi hun mo ba ngin sa dang mad shuh shuh ba ngin duh noh \u00efa ka khyndew ka shyiap, ka shnong ka thaw jong ngi! Hato kam la dei mo ka por ban ker kut bad khang khyrdep noh \u00efa ka jingwan rung sahuh ki poiwir poihap sha ka shnong ka thaw jong ngi! Hato kam la dei mo ka por ban ong \u201cEm\u201d \u00efa ka bhah \u00efoh ei, \u00efa ka bai NOC, ka kyrshan borbah \u00efa ki poiwir ki poihap! Hato kam la dei mo ban pynlong \u00efa ka Dorbar Shnong, Dorbar Raid bad Dorbar Hima ban long ka kutbah ne stieh ban \u00efada na ka jingrung khyrthep jong ki poiwir! Hato kam la dei mo ka por ba iwei pa iwei na ngi ba ngin long ka atiar, ka stieh ban \u00efada na ka jingwan rung khyrthep ki poiwir ki poihap. Hato kam la dei mo ka por ban shim ka jingkit khlieh halade shimet shimet ban khang lad bad pynsangeh noh shi syndon \u00efa ka jingwan rung sahuh ki poiwir ki poihap sha ka shnong ka thaw jong ngi!<br \/>\nLada ngim kyndit bynriew, lada ngim pat peitmat, lada ngim pat \u00efohi \u00efa katei ka jingma, ka pawshai ba ka jaitbynriew jong ngi ka la dei ka jaitbynriew Tasngeng bad kaba la don hok ban duh jait noh syndon na kane ka pyrthei na ka jing shah tyllep, ka jingshah beh ha kiwei pat ki jaitbynriew.<br \/>\nHaba nga ong kumtei haneng, kam mut pat ban khang noh \u00efa ki khynnah pule ne ki nongtrei Sorkar ban wan rung ne wan shong shi por ha ki shnong ki thaw jong ngi, hynrei ka jingthoh ka thew beit \u00efa ki poiwir ki poihap kiba don ka jingthmu ban wan shnong shnong sha kane ka jylla bad ka Ri Khasi baied jong ngi da kaba rung lyngba ki kam kha\u00efi, lyngba ki khynhun niam bad lyngba ki thei bad ki rang Khasi.<br \/>\nPara Ri baieid, kane ka jingthoh kam dei ka jing kynshoit pyn\u00efapher jaitbynriew, hynrei ka dei ka jingkyrsiew thiah namarba u nongthoh um lah ban shu sngap bad peit kai \u00efa ka jingwan tuid ka umsaw suki jai pa jai. Bad kum u briew, ngi don ka hok ban kren na ka bynta ban Kyrsiew bad ban \u00efada \u00efala ka jong ka Hok Longtrai hala ka jong ka khyndew ka shyiap katba dang im ha kane ka pyrthei.<br \/>\nNgeit ba baroh ngin kyndit bynriew noh, ban eh biang la ka rngiew bad ban \u00efai long kynrad haka la Ri.<br \/>\nKhublei Shibun, Khublei Shihajar Nguh. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da I Bahbah Purningstar Shabong Ka long shisha kaba ima haduh katta katta \u00efa ka Jaitbynriew jong ngi, ha kaba ka umsaw ka wan ban tuid hin-pa-hin. Kane ka umsaw kam wan tyllep hak-dak, hynrei ka wan hin-ly-hin, jai-pa-jai bad kumba ka long mynta, kane ka umsaw ka la pur sha kiba bun bah ki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[59,64,56,79,58],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947"}],"collection":[{"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1948,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions\/1948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/unongaiktien.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}