PIB Shillong: Ka National Media Team na Delhi, hapoh ka jingpeit jong ka tnad ka Koit ka Khiah (MoHFW), ka la leit jngoh ïa ka Laitkor Sub-Center Health and Wellness Centre ban peit bniah ïa ki jingshakri ha kaba iadei bad koit ka khiah ha ki jaka nongkyndong bad ki sienjam ban lap ïa ka jingpang TB bad ka jingïaid shaphrang hapoh ka campaign ban pynduh ïa ka jingpang TB kaba 100 sngi.
Ha kane ka jingleit jngoh, ki nongmihkhmat na ka DD News, ANI, PTI, Amar Ujala, The Hindu, News 24, bad News 18—ki la ïakren bad ki doktor, ki nongtrei ASHA, ki nongtrei ANM, bad ki nongpang kiba la ïathuh ïa ki jingshem bad ki jingeh jong ki.
Ka jingleit jngoh ka kynthup ruh ïa ki jingïakren bad u Ramkumar S., uba dei u Mission Director jong ka National Health Mission (NHM) Meghalaya, uba la ai shuh shuh ïa ka jingïathuh lyngkot halor ki jingpyrshang jong ka jylla ban pynduh ïa ka jingpang TB. U la pynpaw ka jingsngewhun ba u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi u la buh hakhmat eh ïa ka jingpynduh ïa ka jingpang TB, da kaba ban jur ïa ka jingkongsan ban pynbha ïa ka rukom bam bad ka jingpeit bniah ïa ka jingpang. Ka jingwanrah ia ki kor TrueNAT ha kylleng ka jylla ka la iarap ban lap kloi, kaba la pynkiew ia ka jinglah ban test. Lyngba ki sienjam kum ki PM Nikshay Mitra, ki nongpang TB ki la ioh ia ka jingkyrshan kaba donkam. Ka sorkar jylla ka la wanrah ia ka tiar jingdonkam na ka bynta ki nongpang TB bad ki bahaiing jong ki, kaba pynthikna ia ka jingsumar bad jingkoit jingkhiah kaba kham bha ryngkat bad ka jingpynleit jingmut ban pynbiang ka bam kaba tei ia ki nongpang. Nalor kata, ki nongpang TB ki ioh ia ki prokram ban kyntiew ia ka sap treikam ka ban ban iarap ia ki ban iasoh biang bad ka imlang sahlang hadien ba ki la koit.
U la ban jur ruh ba lyngba ka jingiai bteng ia ki sienjam, ka jingpang TB ka la nang hiar, bad ka jylla ka dang kiew stet mynta u snem ha kaba 10% na baroh ki shnong la pynbna ba ki la lait na ka jingpang TB.
Ka jingphaikhmat ba kongsan ka long halor ki tiar wad bniah ba thymmai ba lah ban rah, kynthup ïa ki tiar pynkylla sniehdoh ba lah ban bat ha kti bad ki mashin X-ray ba lah ban bat ha ka kti. U Dr. B. Shanpru uba dei u District TB Officer, East Khasi Hills, bad u Dr. R. Kharmih, Medical Officer for TB Control, ki la pynpaw ia ki jingeh ba don mynta ha ka kam ai jingsumar bad ka jingktah ka kam ba 100 sngi ban pynduh ia ka jingpang TB. Ki la pynpaw ba ki jingpyrshang ki dang ïai bteng hadien ka por ba sdang kaba 100 sngi ban pynthikna ïa ka jingïarap kaba kham jylliew bad ka jingïarap kaba neh. Kaba kham kongsan ka long ba ïa ka Laitkor Sub-Center la ithuh kum ka Mercury-Free Center, kaba pynskhem ïa ka jingangnud jong ka ha ki rukom ai jingsumar kiba kham shngain.
U Bah Meban Kharkongor, State Coordinator, u la batai kumno ki nongtrei ka thad ka koit ka khiah ki pynkit ia kine ki tiar ba lah ban rah sha ki shnong ki thaw, kaba kyntiew ia ka jinglap ia ka jingpang TB bad ban ioh kloi ia ka jingsumar khamtam ha ki jaka ba kham jngai kum ha Bijasik Warinandal (East Garo Hills), Bone Megapre (Williamnagar), Jaintia Hills, East Khasi Hills, Mawkriah, bad Nongspung B (Ri Bhoi), nalor kiwei pat ki shnong kiba kham jngai.
Ka kynhun ka la leit jngoh ruh ïa ka Reid Provincial Chest Hospital, Shillong, ha kaba ki la ïakynduh bad ki ophisar ha ka kam ai jingsumar bad peit bniah ïa ka jingsam ïa ki jingbam ba tei met na ka sorkar jylla, ka sienjam ban sumar ïa ka jingpang TB kaba thmu ban pynbiang ka bam kaba tei met ïa ki nongpang TB, ban pynthikna ïa ki jingseisoh shuh shuh ha ka jingkoit jingkhiah.
Ka kynhun ka la ïakren ruh bad ki TB Champion Kong Requeststar Kurbah bad Kong Ridalin Shullai, kiba la ïasam ïa ki jingeh shimet jong ki, da kaba pynpaw ïa ka jingshah kynthoh, ki jingeh, bad ka jinglah ban ïakhun ban jop ïa kane ka jingpang. Nalor kata, ki la iakren bad ki nongwanrah jingkylla ha imlang sahlang ba la jied na ka bynta ka jingpynduh ia ka jingpang TB ban ïoh jingtip shaphang ka jingïadei bad ki buit pynsngewthuh paidbah
Ka campaign ban pynduh jait ia ka jingpang TB kaba 100 sngi ka dei ka sienjam ba kongsan hapoh ka National Tuberculosis Elimination Program (NTEP) kum shi bynta jong ka National Health Mission (NHM). Ka kyrshan ïa ka National Strategic Plan (NSP) for TB elimination (2017–2025), kaba thmu ban pynduna ïa ka jingpang TB, ban pynkhlain ïa ki jingshakri ban wad bniah bad sumar, bad ban weng ïa ka jingktah jong kane ka jingpang ha ka imlang sahlang bad ka ioh ka kot. Ka kam ka kynthup ïa ki 347 tylli ki district ha kylleng ki 33 tylli ki jylla bad ki union territory, ka campaign ka pynleit jingmut halor ban pynkhlain ka jinglap ïa ka jingpang TB, pynduna ka jingpynslem ban lap ïa ka jingpang, bad kyntiew ban kyntiew ïa ki jingseisoh jong ka jingsumar, khamtam eh na ka bynta ki briew kiba don ha ka jingma. Kane ka sienjam ka don ka bynta kaba kongsan ha ka thong jong ka India ban pynduhjait ïa ka jingpang TB bad ban ioh ia ka ri kaba lait na ka jingpang TB.
Lyngba ki tiar wad bniah yn pynlong ia ka Meghalaya ban jan sha ka jingpynduh ia ka jingpang TB


