Jyoti Vij, Director General, FICCI
Ka jinglong ka roi ka par jong ka India ka la sakhi ia ka jingkylla ha kine ki shiphew snem ba la leit, bad kawei na ki bynta ba ai mynsiem tam ha kane ka jingiaid lynti kadei ka jingkiew shaphrang ka bynta jong ki longkmie ha ka jingkiew shaphrang jong ka ri. Mynta, ngi lah ban ong da ka jingsngewsarong ba ka ‘Nari Shakti’ ka don ka bynta kaba heh ha ka jingkiew shaphrang jong ka ri. Ka India ym tangba ka pynkup bor ia ki longkmie naduh ki jaka nongkyndong hynrei ka prat lynti ban pyniasoh ia ka jinglong nongialam jong ki kum ki jingsaindur ia ka Viksit Bharat.
Ka jingkylla na ka jingpeit ia ki longkmie kum ki nongioh jingmyntoi jong ka roi ka par haduh ka jingithuh ia ki kum ki nongwanrah jingkylla kadei kaba paw lyngba ki skhim jong ka sorkar bad ki sienjam. Kine ki polisi, ba la saindur hapoh ka rukom treikam kaba kyntiew ia ka jingim, kilong ka bynta ba kongsan ban kyntiew ia ka jingim jong ki longkmie, da kaba pynthikna ba ki ioh ia ka jingkyrshan naduh dang khynnah lyngba ka pule puthi, haduh ka jingim kaba don burom, ka jinglongkmie, ka jinglah kyrshan dalade ha ka kamai kajih, bad ka ioh ka kot.
Ki skhim ba iadei bad ka pule puthi bad ka bam kaba tei met, kum ka Beti Bachao Beti Padhao bad Sukanya Samriddhi Yojana, ki la nohsynniang sha ka jingpynbeit ia ki jingiapher hapdeng ki kynthei bad shynrang ha ka pule puthi. Ki sienjam ym tangba ki la iarap ban kyntiew ka jingkha ia ki khyllung kynthei bad shynrang hynrei ki la buh ka nongdirm na ka bynta ka imlang sahlang kaba kham ryntih ha kaba iadei bad ki shynrang bad kynthei.
Shuh shuh, ki sienjam kum ka Anganwadi bad Poshan Abhiyaan ki don ka bynta ba kongsan ban ioh ia ka koit ka khiah bad ka bha ka miat jong ki longkmie bad ki khynnah. Kine ki prokram ki pynthikna ba ki longkmie bad ki khynnah kynthei ki ioh ia ka bam kaba tei bad ka pule puthi kaba ki donkam ban tei ia ka nongrim kaba khlain na ka bynta ka lawei jong ki.
Ki skhim ba iadei bad ka koit ka khiah bad ka jingleh khuid ki la iarap bha ha ka jingkyntiew ia ka jingim jong ki longkmie. Ka Pradhan Mantri Ujjwala Yojana, kum ka nuksa, ka la pynbiang palat 10.3 klur ki cnnnection LPG ha kylleng ka ri, kaba la pynduna ia ki jingma ba iadei bad ka koit ka khiah na ki rukom shet jingshet ba mynshuwa. Ka Swachh Bharat Mission ka la shna 11.8 klur ki painkhana, kaba la kyntiew ia ka jingkhuid jingsuba bad ka jingshngain jong ki longkmie. Kine ki sienjam ki la kyntiew bha ia ka jingseisoh ki longkmie ha ki kam ha ki por ban wan.
Napdeng ki sienjam wanrah jingkylla kadei ka Deendayal Antyodaya Yojana-National Rural Livelihood Mission (DAY-NRLM). Kane ka skhim ka la pynkup bor ia ki longiing kiba duna ka ioh ka kot- khamtam ki longkmie ha ki jaka nongkyndong bad ki briew ha ki shnong ki thaw. Haduh ka 31 tarik Kyllalyngkot, 2025, palat 10.05 klur ki longiing ki la don bynta ha 90.87 lak tylli ki Self-Help Group (SHG). Shuh shuh, palat 6 lak ngut ki dkhot SHG ki la ioh jinghikai kum ki Community Resource Person (CRP) ha ki bynta bapher bapher – naduh ka Pashu Sakhi bad Krishi Sakhi haduh ka Bank Sakhi, Bima Sakhi, bad Poshan Sakhi. Kine ki sienjam ki la plie lad ia ki longkmie ym tang ha ka jingskhem ka kamai kajih hynrei ka jingsngew skhem ban shim ia ka bynta jinglong nongialam hapoh ki shnong ki thaw jong ki.
Ka jingkiew sted ka ri kawan lyngba ka jingsaindur thymmai bad ka jingseng kam lajong. Ki sienjam kum ka “Make in India” bad “Digital India” ym tangba ki la pynkylla ia ka jinglong ka ioh ka kot jong ka India hynrei ka plie ruh ki lad ba thymmai ia ki longkmie. Mynta la ithuh ia ka India kum ka ri kaba don ha ka kyrdan kaba lai ha ki kam start up, ka sakhi ka jingkiew ki kam ba ialam da ki longkmie. Ki sienjam kum ka Pradhan Mantri MUDRA Yojana (PMMY) bad Stand-Up India ki don ka bynta kaba heh ha ka jingwanrah ia kane ka jinglong jingman.
Ka jingiashim bynta ki longkmie ha ki kam ka la kiew lyngba ki sienjam kum ka skhim Palna bad ka skhim Working Women’s Hostel. Kine ki prokram ki thmu ban weng artylli ki jingeh ba kongsan ba mad da ki longkmie kiba leit trei: ka jingai jingsumar bad ki jaka sah.
Hapdeng kine ki jingkiew shaphrang, ka jingpynbiang ia ka jingai jingsumar kaba bha ha ka ri ka dei kaba donkam bha. Katba ka sorkar ka la iaid shaphrang ha ka jingpyndap ia ki jaka ba suda ha ki kam ai jingsumar ia ki khynnah bad ki tymmen ki kro, ki dang don ki jingeh ba dang sah. Ka rukom treikam ba pura ka dei kaba donkam bha – kaba pynkhlain ia ki jingdon jingem bad kaba pyntreikam ia ki polisi ba khlain ban pynthikna ia ka jingpynbiang ia ki jingai jingshakri ba bha.
Kum ka nuksa, ka sorkar ka lah ban pynbiang ia ka kynhun kaba ai syrnot ia ki jaka ai jingsumar bad ban peitngor man ka por ia ka jinglong jong ki ban pynthikna ka jingryntih. Shuh shuh, ka jingpyllait khajna ba kyrpang haduh u pud na ka bynta ki longkmie kiba trei na ka bynta ki jinglut ha ka jingsumar ia I khun (na ka bynta ki khynnah haduh 5 snem ka rta) kan kyrshan shuh shuh ia ka jingiashim bynta ki longkmie ha ka ioh ka kot.
Shuh shuh, ki polisi ba pynshlur ka jingiashim bynta ki longkmie ha ki kam kum ka jingtrei ha ka por mynmiet ryngkat ki sienjam kiba shngain ki dei kiba ki jylla ki hap ban dang pdiang ha ka rukom kaba kham iar.
Ka sorkar ka la jam shakhmat ha ka jingpynkupbor ha ki kam sain pyrthei bad ki kam digital ia ki longkmie ruh kumjuh. Ki sienjam Digital kum ka PMGDISHA ka iarap ia ki longkmie ha ki jaka nongkyndong ban pyndonkam ia ka teknoloji na ka bynta ki kam pisa. Ka jingsdang jong ka AI, blockchain, bad fintech ka plie ki lad ia ki longkmie ha ka STEM, lyngba ki sienjam kum ka Women in Science and Engineering-KIRAN (WISE-KIRAN) bad ka Gender Advancement for Transforming Institutions (GATI). Ha ka kam sain pyrthei, ka jingmynjur ia ka Women’s Reservation Bill ka la prat kynti ia ka jingmihkhmat kham bun ha ki kynhun shna ain, kaba pynthikna ka jingiohsngew ia ki sur jong ki longkmie ha man ka kyrdan jong ka jingsynshar.
Ka jingiarap jong kine ki skhim Sorkar ka paw bha haba ngi peit ia ka jingkiew ka jingdon ki longkmie ba long nongialam, ki nongseng kam lajong, bad ki nongwanrah jingkylla ha kylleng ka ri. Ka jingpynkupbor ia ki longkmie ym tangba ki saindur ia ka lawei jong ki hynrei kyntiew ruh ia ka imlang sahlang bad ka ioh ka kot. Ka roi ka par ba ialam da ki longkmie ka la long kawei na ki jingphaikhmat kyrpang jong ki kynhun kum ka FICCI bad la ithuh kum kaba kongsan na ka bynta ka Viksit Bharat.
Ka jingiaid lynti sha ka roi ka par ba ialam da ki longkmie ka dang iaid shaphrang mynta, bad ka jingjop jong ka, ka shong ha ka jingiatreilang bad ka jingbteng ki sienjam jong baroh ar ki sorkar, bad kynhun shimet.
Ka roi ka par ba ialam da ki longkmie


